Woordspelingen vertalen | SIGV Coöperatie
Tolken en vertalen met een
maatschappelijke doelstelling

Wat zijn de kosten?

    VertalingTolkdienst

    Mijn taal staat er niet tussen

    Bel mij terug

    Wat zijn de kosten?

      VertalingTolkdienst

      Mijn taal staat er niet tussen

      Bel mij terug

      Woordspelingen goed gebruiken: deze fouten kunt u vermijden

      Woordspelingen zijn populair binnen een taal. Het maakt niet uit in welke taal u een tekst leest, u komt ze te allen tijde tegen. Als vertaler Nederlands Engels krijgt u er daarom ook voortdurend mee te maken tijdens het opstellen van de vertalingen. Alleen kan een woordspeling ook verkeerd worden opgevat. Vooral dankzij de complexiteit van iedere taal afzonderlijk en de manier waarop we het moeten vertalen. Hieronder leest u daarom de veelgemaakte fouten en waarom het cruciaal is om een goede vertaling aan te leveren.

      Wat is een woordspeling

      Voordat we naar de fouten, obstakels en oplossingen gaan kijken, moet u eerst weten wat een woordspeling precies is. Woordspelingen zijn taalgrappen waarbij woorden met meerdere betekenissen of veel gelijkenissen op een humoristische manier worden gebruikt in een gesprek of tekst. Voor deze woordspelingen kunt u spelen met de klank, betekenis en de dubbele betekenissen van het woord. Dit kan grappige effecten opleveren. Denk bijvoorbeeld aan de grappen in reclames, maar ook in poëzie of zelfs bij reclamespotjes op de radio of de televisie. Iedere woordspeling trekt direct de aandacht.

      De woordspelingen kunnen op meerdere manieren tot stand komen. De eerste optie is het gebruik van homoniemen. Dit zijn de woorden die dezelfde klank hebben of er hetzelfde uitzien, maar toch geheel andere betekenissen hebben. Een ‘bank’ kan bijvoorbeeld het meubelstuk zijn om op te zitten, maar ook waar u uw geld op een rekening heeft staan. Een andere optie is door middel van de klankovereenkomsten. De woorden lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Een laatste is het gebruik van letterlijke en figuurlijke betekenissen van een woord. Zoals bijvoorbeeld ‘een warme persoonlijkheid hebben’.

      Het overbrengen van woordspelingen in talen

      Als vertaalbureau is het uw taak om de woordspelingen op een goede manier over te brengen in andere talen. Wanneer u bijvoorbeeld Engelse grappen vertaalt naar het Nederlands, komt de boodschap bij letterlijke vertalingen niet altijd over. Voor het vertalen van deze Engelse moppen moet u ervoor zorgen dat hetzelfde komische effect wordt behouden, zonder dat u daarbij de essentie van de grap verliest. U dient daarom zelf ook te spelen met woorden in plaats van een letterlijke vertaling aan te houden.

      Zo speelt u met woorden

      Wanneer u de letterlijke vertaling niet aanhoudt bij woordspelingen, maar toch de essentie van de grap wilt behouden, dient u een goede balans te vinden tussen de oorspronkelijke grap en de aanpassing aan de cultuur of taal waarin u de tekst schrijft. Voldoende creativiteit is daarom wel een vereiste bij het maken van deze vertalingen. Kijk bijvoorbeeld naar woorden die wij gebruiken binnen eenzelfde context om een grap te vertellen. Of ontdek of u zelf nog woorden weet waarmee u hetzelfde effect bereikt en toch trouw blijft aan de oorspronkelijke grap.

      De juiste tone of voice

      Als tolk of andere vertaalprofessional moet u informatie overbrengen in de taal van de doelgroep. Deze tone of voice moet daarom ook terug te zien zijn binnen de woordspelingen. De tone of voice moet passen en moet tegelijkertijd de humor opwekken van de grap die u vertaalt. Voor iedere taal zijn er eigen humoristische stijlen om rekening mee te houden. De culturele gevoeligheid waar u mee te maken krijgt, kan problemen opleveren. Zorg er daarom niet alleen voor dat u de taal machtig bent en een uitgebreide woordenschat heeft, maar dat u ook weet wat de culturele verschillen zijn voor uw doelgroep. Alleen dan kunt u de grap in de juiste context plaatsen.

      Zo brengt u humor over

      Als Tolk Pools is het niet eenvoudig om een grap vanuit het Nederlands over te brengen naar de Poolse taal. Het vertalen van woordspelingen kan daarom struikelblokken opleveren, maar tegelijkertijd ook nieuwe kansen. Zo kunt u bijvoorbeeld als eerste rekening houden met de dubbelzinnigheid van de woorden. De flirt met dubbele betekenissen kan het lastig maken om de grap goed over te brengen. Ook de cultuurclash is van belang. Humor kan lastig zijn binnen culturen en niet iedereen is ervan gediend als hun cultuur belachelijk wordt gemaakt in een grap. En wanneer u met woorden speelt, kan de gevoeligheid ook veranderingen aanbrengen. Niet alle talen zijn goed om te gebruiken bij deze spelingen. Vorm het concept om en laat de grap goed overkomen!

      De grootste valkuilen

      Eerder hebben we al gesproken over waar u rekening mee moet houden tijdens het gebruik van woordspelingen. Maar er zijn ook valkuilen, en beter gezegd taboes, die u dient te vermijden wanneer u de teksten opstelt. Lang niet iedereen heeft dezelfde humor. Zo kunnen sommige grappen scherp zijn. Wanneer een grap beledigend, respectloos of kwetsend is, kunt u deze beter weghouden uit de tekst. Uw doelgroep zal anders nooit bij u blijven!

      Ook kunt u soms de context verliezen of te ver doorslaan in de complexiteit van een grap. Wanneer u de grap zonder context plaatst, zullen veel mensen niet weten waar u het over heeft. Als vertaler zult u daarom de essentiële elementen van de grap moeten behouden en in de juiste context moeten plaatsen. En maak het niet te complex. Wanneer u de grappen letterlijk probeert te vertalen, gaat het vaak mis. Overdrijf daarom niet en houd het bij de essentie.

      Voorbeelden om te gebruiken

      Wanneer u kijkt naar woordspeling voorbeelden kan het u helpen om de grappen goed tot zijn recht te laten komen in alle artikelen die u schrijft. Gebruikt u bijvoorbeeld de zin ‘Waarom kunnen eieren niet goed grappen maken? Ze zijn altijd te slap.’, dan maakt u gebruik van een dubbele betekenis van het woord slap: zwak (humor) en zacht (consistentie). Een ander voorbeeld van woordspelingen is: “Waarom kunnen geesten niet liegen? Ze zijn te doorzichtig”. Hierbij geeft u de betekenis van zowel eerlijkheid als de transparantie van de geest. Kijk goed naar alle voorbeelden en u voorkomt de meest gemaakte fouten bij woordspelingen.