Tolk Pidgin Engels: als Engels spreken niet hetzelfde is als Engels verstaan

In een asielprocedure of rechtszaak hangt veel af van één vraag: kan iemand in eigen woorden vertellen wat er is gebeurd? Een tolk Pidgin Engels tolkt tussen het West-Afrikaanse Pidgin Engels en het Nederlands, voor mensen die zich in het Pidgin het best uitdrukken. Bij een gehoor, een zitting of een afspraak met een arts kan die taalkeuze bepalen of een verhaal volledig en geloofwaardig overkomt. U leest hier wat Pidgin Engels is, welke varianten er zijn en wanneer een tolk Engels niet genoeg is.

Wat is Pidgin Engels?

Pidgin Engels is een verzamelnaam voor talen die in West-Afrika zijn ontstaan uit contact tussen het Engels en Afrikaanse talen. De grootste is het Nigeriaans Pidgin, door sprekers vaak Naija genoemd. Het Nigeriaans Pidgin is geen officiële taal, maar wel de taal waarin mensen met verschillende moedertalen in Nigeria met elkaar praten: op de markt, in de bus, op het werk.

De woordenschat komt grotendeels uit het Engels, maar niet alleen. ‘Sabi’ (weten) en ‘pikin’ (kind) komen uit het Portugees, ‘oga’ (baas) uit het Yoruba en ‘biko’ (alsjeblieft) uit het Igbo. Een Engelstalige die ‘I no sabi’ hoort, moet dus eerst weten dat het ‘ik weet het niet’ betekent. Ook de zinsbouw en de manier van vragen stellen wijken af van standaard-Engels.

Pidgin is geen gebroken Engels of straattaal, al wordt het soms zo weggezet. Voor een deel van de sprekers is het zelfs de eerste taal waarmee ze zijn opgegroeid. De BBC begon in 2017 met BBC News Pidgin, een nieuwsdienst volledig in het Pidgin, wat laat zien hoe breed de taal wordt gesproken en gelezen.

Waarom een tolk Engels niet altijd volstaat

Een tolk Engels volstaat niet zodra iemand zich in het Pidgin vrijer, preciezer of met meer vertrouwen uitdrukt dan in het standaard-Engels. Veel Nigerianen hebben op school Engels geleerd, maar dat is een andere taal dan waarin ze thuis over hun leven praten. Onder spanning, bij vermoeidheid of in een emotioneel gesprek grijpen mensen terug naar de taal die het dichtst bij hen ligt.

Een tolk Engels die geen Pidgin kent, mist dan woorden, uitdrukkingen en toespelingen. Dat leidt niet altijd tot een grote fout, maar wel tot kleine gaten: een datum die net anders klinkt, een ‘ze’ die niet duidelijk is, een uitdrukking die letterlijk wordt genomen. In een asielverhaal of een getuigenverklaring kunnen juist die details het verschil maken. Spreekt uw gesprekspartner goed Engels en voelt hij zich daar prettig bij, dan is een tolk Engels natuurlijk prima.

Vraag bij twijfel gewoon na welke taal iemand het liefst spreekt. Een eenvoudige vraag als ‘Wetin you prefer, English or Pidgin?’ wordt vaak met opluchting beantwoord.

Nigeriaans, Kameroens of Krio? Welke variant heeft u nodig?

Pidgin Engels is niet één taal met één uitspraak. Net als bij de vele verschillende soorten Engels wereldwijd, verschilt het Pidgin per land en soms per streek. Nigeriaans Pidgin wordt ook in Ghana en Benin verstaan, maar het Pidgin van Kameroen heeft een eigen woordenschat, en het Krio van Sierra Leone is een zelfstandige creooltaal met een eigen geschiedenis.

In onze talenlijst staan daarom meerdere varianten: Pidgin Engels uit Nigeria, Kameroen, Liberia en Jamaica, en daarnaast het Krio van Sierra Leone. Het Jamaicaanse Pidgin, ook wel Patois genoemd, is overigens geen West-Afrikaanse taal maar een Caribische creooltaal, al is ze door de geschiedenis van de slavenhandel wel verwant.

Geef bij de aanvraag dus aan uit welk land uw gesprekspartner komt, en als u het weet, uit welke regio. Een tolk die dezelfde variant spreekt, begrijpt niet alleen de woorden maar ook de verwijzingen naar plaatsen, gewoonten en omstandigheden in het land van herkomst.

In welke situaties heeft u een tolk Pidgin Engels nodig?

Een tolk Pidgin Engels wordt in Nederland vooral ingezet in situaties rond migratie, rechtspraak en zorg. Het gaat bijna altijd om gesprekken waarin iemand iets persoonlijks en belangrijks moet vertellen, vaak onder tijdsdruk. Voorbeelden zijn:

• Asiel en migratie: gesprekken met een advocaat ter voorbereiding van een gehoor, of met een begeleider in de opvang.
• Politie en rechtbank: een verhoor, een strafzitting of vreemdelingenzaak, of het horen van een getuige.
• Zorg: een intake, een behandeling of een sessie bij de GGZ, waarin iemand klachten en ervaringen zo precies mogelijk moet kunnen beschrijven.
• Jeugdzorg en gemeente: gesprekken met ouders over de zorg voor hun kinderen, of over huisvesting en inkomen.

Soms moet het snel. Voor een kort gesprek dat niet kan wachten, bijvoorbeeld bij de politie of bij aankomst in de opvang, kan een tolk aan de telefoon uitkomst bieden. Voor een lang of beladen gesprek, zoals over wat iemand in het land van herkomst heeft meegemaakt, is een tolk aan tafel meestal beter: die vangt ook op wat er niet wordt gezegd.

Documenten en berichten in het Pidgin

Officiële documenten uit Nigeria en de meeste andere West-Afrikaanse landen zijn in het Engels opgesteld, niet in het Pidgin. Voor een geboorteakte, diploma of politierapport heeft u daarom een vertaler Engels nodig en geen specialist in het Pidgin. Moet het stuk bij een Nederlandse instantie worden ingeleverd, dan is vaak een beëdigde vertaling nodig, en ook zulke Engelse vertalingen maken onze vertalers.

Anders ligt het bij berichten, spraakberichten en opnames. Een reeks WhatsApp-berichten of een opgenomen telefoongesprek in het Pidgin kan in een strafzaak of vreemdelingenzaak een rol spelen. Zulke teksten schrijven mensen zoals ze praten, zonder vaste spelling, en een vertaler moet dan zowel het Pidgin als de context kennen. Het vertaalbureau van SIGV Coöperatie kijkt in zo’n geval samen met u welke vertaler of tolk het materiaal het best kan uitwerken.

Als de datum van het gehoor of de zitting al vastligt

In een asielprocedure of strafzaak ligt de tijd vaak vast, en het gesprek moet in één keer goed gaan. Onze tolken die in de rechtspraak werken, hebben een tolkenpas van Bureau Wbtv. Daarmee komen zij sneller door de toegangscontrole van gerechtsgebouwen, zodat een zitting niet hoeft te wachten op de tolk.

Bij ons kunt u een tolk inhuren die niet alleen de taal spreekt, maar ook weet hoe een gesprek met een advocaat, rechter of arts verloopt. Onze tolken werken voor de coöperatie waarvan ze zelf lid zijn, zonder commerciële partij ertussen, en uw aanvraag komt dus rechtstreeks bij hen terecht. Dat scheelt tijd op het moment dat het ertoe doet.

Een asielgehoor of strafzaak met een vaste datum laat weinig ruimte om lang te zoeken. Vraag uw offerte aan met het land van herkomst erbij, of bel bij haast (030) 737 11 08.