Tolk Pashto: voor wie Pashto spreekt, en geen Dari

Pashto wordt in Nederland nogal eens op één hoop gegooid met het Dari, omdat beide talen uit Afghanistan komen en in bijna hetzelfde schrift worden geschreven. Toch verstaat een Pashto-spreker een Dari-tolk niet vanzelf, en omgekeerd evenmin. Een tolk Pashto is een tolk met Pashto als moedertaal of werktaal, die een gesprek met Pashtoenen uit Afghanistan of Pakistan heen en weer vertolkt naar het Nederlands. Deze pagina gaat over wat Pashto van het Dari scheidt, over dialecten en herkomst, over de spelling van namen en over de gesprekken waarin u een tolk Pashto inzet.

Pashto en Dari: twee talen, geen dialecten van elkaar

Pashto en Dari horen allebei bij de Iraanse tak van de Indo-Europese talen, maar in een andere hoek daarvan: Pashto is een Oost-Iraanse taal en Dari een variant van het Perzisch, dat tot de West-Iraanse talen behoort. Volgens de Engelstalige Wikipedia heeft het Pashto door de eeuwen heen veel woorden uit het Perzisch overgenomen, maar zijn de twee talen onderling niet verstaanbaar.

Afghanistan kent beide als officiële taal. Volgens de Engelstalige Wikipedia legde de Afghaanse grondwet van 1964 voor het eerst vast dat Pashto en Dari de officiële talen van het land zijn. Veel Afghanen spreken daardoor iets van allebei, zeker in de steden. Daarnaast worden er nog meer talen gesproken, zoals Oezbeeks en Turkmeens, en door die veelheid aan talen van Afghanistan zegt het land van herkomst alleen nog niet welke tolk iemand nodig heeft.

Waarom een tolk Pashto, als uw gesprekspartner ook Dari spreekt?

Een tolk Pashto is de betere keuze zodra een gesprek ergens over gaat, ook als uw gesprekspartner zich in het Dari kan redden. Een tweede taal volstaat voor de weg vragen of een boodschap doen. Bij een diagnose, een verhoor of een gesprek over de toekomst van een kind wilt u dat iemand in de eigen moedertaal kan uitleggen wat er aan de hand is.

Onder spanning valt iedereen terug op de taal die het diepst zit. Iemand die in het dagelijks leven prima Dari spreekt, kan bij een moeilijke vraag gaan zoeken naar woorden, antwoorden inkorten of instemmen om het gesprek maar gaande te houden. Dat ziet er van buitenaf uit als een lopend gesprek, terwijl er informatie verloren gaat. Een tolk Pashto neemt die drempel weg.

Pashto uit Afghanistan of uit Pakistan

Pashto is behalve in het zuiden en oosten van Afghanistan ook een grote taal in Pakistan, vooral in de provincies Khyber Pakhtunkhwa en Balochistan. Bij de volkstelling van Pakistan in 2023 gaf 18,1 procent van de bevolking Pashto op als moedertaal, zo meldt de Engelstalige Wikipedia op basis van die telling. In Pakistan is Pashto geen landelijke officiële taal: daar zijn Urdu en Engels de officiële talen.

Herkomst maakt voor een gesprek in Nederland verschil. Een Pashtoen uit Peshawar heeft een andere achtergrond, andere instanties en vaak andere leenwoorden dan een Pashtoen uit Kandahar of Jalalabad. Als u bij de aanvraag noemt uit welk land uw gesprekspartner komt, kan daar bij de keuze van de tolk rekening mee worden gehouden.

Zacht en hard Pashto: de dialecten

Pashto kent twee grote dialectgroepen: een zachte zuidelijke variant, waartoe het dialect van Kandahar hoort, en een harde noordelijke variant, waartoe het Yusufzai-dialect hoort. Het verschil hoort u al in de naam van de taal zelf, die in het zuiden als Pashto klinkt en in het noorden als Pakhto. De geschreven standaardtaal is gebaseerd op een noordwestelijk dialect.

Een ervaren tolk Pashto verstaat beide groepen, maar hoort ook of iemand uit het noorden of het zuiden komt en past daar de eigen woordkeus op aan. In een gewoon gesprek merkt u daar weinig van. In een juridische context, waar een plaatsnaam, een familienaam of een omschrijving van een gebeurtenis precies moet kloppen, geeft dat houvast.

Het Pashto-schrift en de spelling van namen

Het Pashto wordt geschreven in een aangepaste vorm van het Perzisch-Arabische alfabet, van rechts naar links. Het alfabet telt meer letters dan het Perzische, onder meer voor klanken die het Perzisch niet kent. Volgens de Engelstalige Wikipedia voegde de geleerde Bayazid Pir Roshan in de zestiende eeuw een reeks nieuwe letters aan het schrift toe.

Namen uit het Pashto kunnen in Latijnse letters op meerdere manieren worden gespeld. Dezelfde persoon staat daardoor soms met twee schrijfwijzen in verschillende dossiers, bijvoorbeeld bij de gemeente en bij een zorginstelling. Een tolk Pashto kan tijdens een gesprek laten spellen en navragen hoe een naam in eerdere papieren is geschreven. Moet u ook Afghaanse of Pakistaanse documenten Pashto laten vertalen, dan kan de vertaler de schrijfwijze uit het gesprek aanhouden, zodat alles op elkaar aansluit.

Waar zet u een tolk Pashto in?

Een tolk Pashto zet u in bij elk gesprek waarin het ertoe doet dat beide partijen elkaar precies begrijpen. De vorm van tolken hangt af van het soort gesprek.

Een tolk Pashto op afstand is vaak een uitkomst, omdat er minder Pashto-tolken zijn dan tolken voor grote talen als Turks of Arabisch. Met een telefonische of online verbinding bent u niet afhankelijk van een tolk die toevallig bij u in de buurt woont. Voor een lang of emotioneel gesprek blijft een tolk in dezelfde ruimte wel de eerste keuze.

Een tolk Pashto via SIGV Coöperatie

Pashto hoort in Nederland bij de talen waarvoor u een tolk liever niet op het laatste moment zoekt. Hoe eerder de datum bekend is, hoe meer ruimte er is om een tolk te vinden die past bij het onderwerp en bij de herkomst van uw gesprekspartner. Is het toch dringend, dan is tolken via telefoon of video vaak de snelste route.

SIGV Coöperatie is ontstaan in de wereld van de gerechtstolken, en dat merkt u aan de manier waarop wij werken. Onze tolken zijn thuis in rechtbanken, het gevangeniswezen en zaken van de Raad voor de Kinderbescherming, waar nauwkeurigheid geen luxe is. Wilt u voor een gesprek in het Pashto een tolk inhuren, dan vertelt u ons het onderwerp en wie er aan tafel zitten, en zoeken wij daar de tolk bij.

Na het gesprek blijft het soms niet bij woorden. Een verslag, een beschikking of een verklaring moet dan op papier naar het Pashto of juist naar het Nederlands. Als vertaalbureau voor vrijwel elke taal pakken wij ook dat op, met dezelfde aandacht voor de spelling van namen en plaatsen.

Een gesprek in het Pashto dat al in de agenda staat, is het makkelijkst goed te regelen. Neem contact met ons op als de datum vaststaat, ook als het gesprek pas over een paar weken is.