Tolk Libisch Arabisch: een dialect tussen Maghreb en Midden-Oosten

Wie in Tripoli naar de stoep, een hek of een straathoek wijst, gebruikt woorden die uit het Italiaans komen. Libisch Arabisch is de spreektaal van Libië: een Noord-Afrikaans dialect met eigen klanken, een Berberse ondergrond en sporen van Turkse en Italiaanse overheersing. Een tolk Libisch Arabisch beheerst die spreektaal naast het Nederlands en tolkt in beide richtingen. De meeste Libiërs hebben op school het Standaardarabisch geleerd, maar onder spanning of bij een emotioneel onderwerp kiezen ze vanzelf de woorden van thuis. Voor veel Arabischsprekenden uit Egypte of het Midden-Oosten is juist die spreektaal verrassend moeilijk te volgen.

Waarom verstaan Egyptenaren en Syriërs Libisch Arabisch zo slecht?

Libisch Arabisch hoort bij de Maghrebijnse dialecten, de Arabische spreektalen van Noord-Afrika ten westen van Egypte. Die groep ontwikkelde zich anders dan de dialecten van het oostelijke Arabische taalgebied, in klank, in woordenschat en in zinsbouw. Taalkundige beschrijvingen noemen het westelijk Libisch voor Egyptenaren en sprekers uit het Midden-Oosten zelfs uitzonderlijk moeilijk te begrijpen.

Tunesiërs hebben het iets makkelijker. Het Arabisch van Tripoli en de Fezzan, het zuidwesten van Libië, is voor hen deels verstaanbaar, en ook in het oosten van Algerije herkent men er een klein deel van. Libië zit daarmee taalkundig op een kruispunt: westerse kenmerken uit de Maghreb, en in het oosten van het land juist overeenkomsten met de bedoeïenendialecten van West-Egypte.

Het Libische taalkruispunt maakt een dialectspecifieke tolk waardevol. Een Syrische of Egyptische tolk kan een Libiër vaak in grote lijnen volgen, maar wie in een rechtszaal een getuigenis in grote lijnen volgt, mist precies de details waar een rechter op beslist. Onder de tolken Arabisch die met SIGV Coöperatie werken, zoeken wij daarom iemand die het Libisch zelf spreekt of er dagelijks mee werkt.

Tripoli, Benghazi en Sabha: drie regio’s, drie accenten

Libisch Arabisch valt uiteen in drie grote regionale varianten. Het verschil tussen west en oost is goed te horen, bijvoorbeeld aan de th-klanken die het klassieke Arabisch kent en die in het westen verdwenen zijn.

De regio van herkomst zegt iets over wie een tolk moet zijn. Iemand uit Benghazi praat anders dan iemand uit Tripoli, en in een gesprek over herkomst of familie kan dat verschil er echt toe doen. In Libië is Arabisch de officiële taal, maar de Berberse talen in het land hebben geen officiële status, en die meertaligheid klinkt door in de spreektaal. Een verklaring die in de eigen streektaal wordt afgelegd, komt het zuiverst over.

Welke woorden leende het Libisch Arabisch?

Libisch Arabisch heeft woorden opgenomen uit vrijwel elke taal die ooit in het land werd gesproken of bestuurd. Onder de Arabische laag ligt een Berberse ondergrond, met woorden als kusksi voor couscous. Uit de Ottomaanse tijd stammen Turkse woorden, en de Italiaanse koloniale periode liet vooral woorden na voor straat, huis en techniek.

Een tolk uit het oostelijke Arabische taalgebied kent zulke woorden meestal niet, en een Italiaans klinkend woord in een Arabische zin kan hem op het verkeerde been zetten. Moderne Engelse leenwoorden komen er nog bij, vooral onder jongere Libiërs.

Tolk Libisch Arabisch bij rechtbank, advocaat en IND

Een tolk Libisch Arabisch wordt in Nederland vooral gevraagd in juridische en officiële situaties. Libiërs komen om uiteenlopende redenen naar Nederland, voor studie, werk, behandeling of bescherming, en sinds de onrust van 2011 speelt dat laatste voor een deel van hen een rol. Wie een procedure doorloopt, voert gesprekken waarin elk woord kan tellen.

• Asielprocedure: gesprekken met een advocaat of rechtshulpverlener ter voorbereiding van een gehoor.
• Strafrecht en civiel recht: verhoren, zittingen en gesprekken in het gevangeniswezen.
• Familierecht: zaken over gezag, omgang of scheiding, soms met de Raad voor de Kinderbescherming aan tafel.
• Zorg: medische gesprekken waarbij klachten of een voorgeschiedenis precies moeten overkomen.

Rond zulke procedures liggen vaak ook documenten, zoals Libische akten of vonnissen. Die zijn in het Standaardarabisch opgesteld en vragen om een Nederlands-Arabische vertaling, die voor officieel gebruik door een beëdigd vertaler gemaakt wordt.

Waarom SIGV Coöperatie bij een Libische zaak

De rechtspraak zit SIGV Coöperatie in het bloed: de Vereniging van SIGV-Gerechtstolken en Juridisch Vertalers richtte de coöperatie in 2013 op. Wie een tolk inhuren voor de rechtspraak wil, krijgt bij ons een tolk die weet hoe een zitting verloopt, wat een verhoor van een tolk vraagt en hoe hij neutraal blijft als de emoties oplopen.

Schriftelijke stukken horen vaak bij dezelfde zaak als het gesprek. Voor die stukken werkt SIGV Coöperatie met beëdigde vertalers Arabisch, zodat advocaten en rechtshulpverleners niet met twee partijen hoeven af te stemmen.

De tolken en vertalers bezitten SIGV Coöperatie gezamenlijk. Zij houden een groter deel van het tarief zelf, terwijl u geen opslag voor een tussenlaag betaalt. Als vertaalbureau zonder winstoogmerk investeren wij liever in goede tolken dan in marges.

Moet een Libische cliënt, getuige of verdachte gehoord worden en zoekt u een tolk Libisch Arabisch? Vraag uw offerte aan; vermeld erbij of uw gesprekspartner uit het westen, oosten of zuiden van Libië komt.