Tolk in Duitsland: als u over de grens iets moet regelen

“Die Gerichtssprache ist deutsch”, staat in paragraaf 184 van het Duitse Gerichtsverfassungsgesetz. Een tolk in Duitsland is een beroepstolk die het Duits en het Nederlands voor u verbindt, mondeling en ter plaatse of op afstand, als u over de grens iets moet regelen in een taal die u niet volledig beheerst. Wat een Duitse notaris of rechtbank dan van u en de tolk vraagt, en of een Nederlandse beëdiging daar telt, leest u op deze pagina.

Wanneer heeft u een tolk in Duitsland nodig?

U heeft een tolk in Duitsland nodig zodra er iets wordt besloten of ondertekend dat u volledig moet begrijpen, en uw Duits daarvoor niet toereikend is. Voor veel Nederlanders is dat eerder dan ze verwachten. Een gesprek over het weer of een bestelling in een restaurant gaat prima, maar een koopakte of een zitting vraagt om een ander niveau. Bij deze afspraken over de grens wordt vaak een tolk ingezet:

• Bij de Duitse notaris: de koop van een vakantiehuis of woning, een erfenis, of de oprichting van een GmbH.
• Bij de rechtbank: een strafzaak na een verkeersongeval, een civiele procedure of een zaak over een erfenis.
• Zakelijk: onderhandelingen met een Duitse klant, een beurs, een audit of een overleg met een Duitse leverancier.
• Werken en wonen over de grens: gesprekken met een werkgever, een instantie of een arts als u in Duitsland werkt of woont.

Een beroepstolk is in al die situaties meer dan iemand die de woorden omzet. Een goede tolk Duits kent de verschillen tussen het Duitse en het Nederlandse rechtssysteem en de zakelijke omgangsvormen, en weet dat een Duitse gesprekspartner vaak formeler en directer communiceert dan u gewend bent.

Wat vraagt een Duitse notaris als u geen Duits spreekt?

Een Duitse notaris moet een akte voor u vertalen als u het Duits niet voldoende beheerst. Dat staat in paragraaf 16 van het Beurkundungsgesetz, de Duitse wet over notariële akten. De notaris legt in de akte vast dat u de taal niet voldoende beheerst, en daarna wordt de akte niet alleen voorgelezen, maar voor u vertaald.

De vertaling doet de notaris zelf, als hij uw taal beheerst, of anders een tolk. Is die tolk in Duitsland niet algemeen beëdigd, dan beëdigt de notaris hem ter plekke, tenzij alle partijen daarvan afzien. De tolk ondertekent de akte vervolgens mee. Dat betekent dat een tolk uit Nederland bij een Duitse notaris kan tolken, zolang de notaris daarmee instemt.

U heeft bij de Duitse notaris ook recht op een schriftelijke vertaling van de akte, als u daarom vraagt. De notaris moet u op die mogelijkheid wijzen, en de vertaling wordt aan de akte gehecht. Voor een koop of erfenis waar u later nog op terugvalt, is dat een verstandige keuze. Wilt u een Duitse akte of een ander officieel stuk ook in Nederland gebruiken, dan zorgt een beëdigd vertaler Duits-Nederlands voor een vertaling die hier wordt geaccepteerd.

Hoe werkt een tolk bij een Duitse rechtbank?

Een Duitse rechtbank zet een tolk in als er iemand bij de zitting is die het Duits niet beheerst. Dat bepaalt paragraaf 185 van het Gerichtsverfassungsgesetz. Anders dan bij de notaris kiest de rechtbank zelf de tolk, en die tolk legt een eed af, of beroept zich op een algemene beëdiging die hij in een van de Duitse deelstaten heeft afgelegd.

Bent u in Duitsland verdachte in een strafzaak, dan heeft u volgens paragraaf 187 van dezelfde wet recht op een kosteloze tolk of vertaler, als dat nodig is om uw rechten uit te oefenen. De Duitse wet staat ook toe dat de tolk op een andere plek zit en via een beeld- en geluidsverbinding tolkt.

Voor de voorbereiding ligt het anders. Het gesprek met een Duitse advocaat, het doornemen van stukken of een overleg vóór de zitting valt niet onder de tolk van de rechtbank. Juist daar heeft u behoefte aan iemand die uw kant van het verhaal precies overbrengt, en die u zelf kunt kiezen.

Is een Nederlandse beëdigde tolk in Duitsland geldig?

Een Nederlandse beëdiging geldt in Duitsland niet vanzelf als Duitse beëdiging. Duitsland regelt de algemene beëdiging van tolken per deelstaat. Een tolk die in Nederland in het Register beëdigde tolken en vertalers (Rbtv) staat, heeft dus geen Duitse beëdiging, maar dat is lang niet altijd een probleem.

Bij de notaris kan de tolk ter plekke worden beëdigd, en bij zakelijk overleg of een afspraak met uw Duitse advocaat is een beëdiging meestal helemaal niet nodig. Wat daar telt, is dat de tolk beide talen en het vakgebied tot in de details beheerst. Voor een zitting bij een Duitse rechtbank beslist de rechtbank zelf welke tolk er komt.

Tolk ter plaatse of online?

Een tolk ter plaatse is de beste keuze bij de notaris, bij onderhandelingen en bij elk gesprek waarin u zelf aanwezig bent en veel op het spel staat. Een tolk naast u aan tafel ziet wanneer iemand twijfelt, kan fluisterend tolken en helpt u tijdens een pauze om de vervolgstappen te begrijpen.

Online tolken werkt goed voor een kort overleg, een videogesprek met een Duitse advocaat of een vervolgafspraak waarbij de reistijd niet opweegt tegen de duur van het gesprek. Bij de notaris kunt u het beste vooraf navragen of een tolk op afstand wordt geaccepteerd.

Een tolk die beide kanten van de grens kent

Het Duits is de taal van onze grootste buur, en toch ligt het Nederlands er net ver genoeg van af om voor misverstanden te zorgen. Denk aan woorden die hetzelfde klinken maar iets anders betekenen, of aan de Duitse beleefdheidsvormen die in een zakelijk gesprek meer gewicht hebben dan in Nederland. Wilt u voor zo’n afspraak een tolk inhuren, dan krijgt u bij SIGV Coöperatie iemand die het Duits als werktaal heeft en uw vakgebied kent, of het nu om een akte, een zitting of een contract gaat.

Onze tolken hebben ervaring in het notariaat, de advocatuur en bij de rechtbanken, en weten dus wat er in zo’n setting van een tolk wordt verwacht. Staat er na afloop nog schriftelijk werk op de lijst, zoals een Duits contract, een vonnis of een erfrechtverklaring, dan neemt ons vertaalbureau Duits dat over.

U regelt het vanuit Nederland, in het Nederlands, met één aanspreekpunt. Of u nu particulier bent met een huis in de Eifel of een bedrijf met klanten in het Ruhrgebied: ons vertaalbureau in Zeist kijkt met u welke tolk het beste past bij uw afspraak over de grens.

Heeft u binnenkort een afspraak in Duitsland waarbij u geen woord wilt missen? Vraag uw offerte aan met de plaats, de datum en het soort afspraak erbij, dan regelen wij een tolk Duits-Nederlands die daarbij past.