Wat zijn de kosten?
Wat zijn de kosten?
Telehoren met tolk: horen via video, met een tolk die alles volgt
Telehoren is het horen van een verdachte, een vreemdeling of een andere procesdeelnemer via een videoverbinding, waardoor niet iedereen in dezelfde zaal hoeft te zijn. Telehoren met tolk voegt daar een vraag aan toe die vaak pas op het laatste moment opkomt: waar zit de tolk, en hoe zorgt u ervoor dat die alles goed hoort en ziet? Een tolk die half verstaat wat er aan de andere kant van de verbinding gezegd wordt, kan nooit volledig vertalen. Deze pagina gaat over hoe een zitting of gehoor via video verloopt, welke plek voor de tolk het beste werkt, wie de tolk regelt en wat u vooraf kunt testen.
Hoe werkt telehoren in de praktijk?
De rechtbanken werken voor telehoren met Microsoft Teams, met de Cisco Meeting Server en met een nieuw platform, Mijn onlinezitting. De Rechtspraak spreekt zelf van een online zitting. Naast de rechter kan ook een IND-medewerker of een andere hoorder op deze manier iemand horen.
Telehoren is geen nieuw verschijnsel. In de memorie van toelichting bij de wet over videoconferentie in het strafrecht, uit 2004, staat dat er in het vreemdelingenrecht en het strafrecht al experimenten met telehoren waren geweest. Een van de eerste was een proef in 1999 bij de rechtbank Den Haag, bij zaken over vreemdelingenbewaring. Wie beslist over de inzet van video, is geregeld: volgens Rijksoverheid.nl beslist degene die het verhoor leidt, in overleg met de betrokken partijen.
Telehoren is iets anders dan een gewone videoafspraak met een tolk. Bij tolken via beeld in een zakelijk overleg kiest u zelf het programma en de opzet. Bij een zitting of gehoor bepaalt de instantie de spelregels, en daar past de tolk zich aan.
Waar zit de tolk bij telehoren met tolk?
De tolk bij telehoren kan op drie plekken zitten: in de zittingszaal bij de rechter, naast de persoon die gehoord wordt, of op een eigen werkplek als extra deelnemer aan de verbinding. De instantie die de zitting of het gehoor leidt, beslist welke opstelling er gebruikt wordt. Elke opstelling heeft voor- en nadelen voor wat de tolk hoort en ziet.
|
Plek van de tolk |
Voordeel |
Aandachtspunt |
|
Bij de persoon die gehoord wordt |
De tolk hoort die persoon direct en kan fluisterend meetolken wat de rechter zegt |
De tolk moet naar de locatie van de gehoorde reizen, bijvoorbeeld een detentiecentrum |
|
In de zittingszaal |
De tolk hoort de rechter en de andere partijen zonder vertraging |
Wat de gehoorde zegt, komt via de verbinding binnen, met kans op haperingen |
|
Op een eigen werkplek, via de verbinding |
Snel in te zetten, geen reistijd |
De tolk hoort iedereen via de verbinding en ziet alleen wat in beeld is |
De opstelling met de tolk naast de gehoorde kwam in de memorie van toelichting uit 2004 naar voren als de meest praktische. Uit de evaluaties van de proeven bleek dat een tolk het best kan zitten bij degene voor wie hij vertaalt, omdat hij die persoon dan zonder storing verstaat. Een tolk in de rechtbank die de procesorde kent, weet ook wanneer hij de rechter moet vragen iets te herhalen omdat het beeld of geluid wegviel.
In welke zaken wordt via video gehoord?
Telehoren wordt vooral gebruikt bij korte, overzichtelijke zittingen en gehoren. Rijksoverheid.nl noemt videoconferentie vooral geschikt voor eenvoudige standaardzittingen, zoals de verlenging van voorlopige hechtenis, en niet voor ingewikkelde zaken. Bij vreemdelingenbewaring hebben sommige zittingszalen volgens de Rechtspraak een videoverbinding met de plek waar iemand in bewaring zit, zodat vervoer onder bewaking niet nodig is. Ook in civiele zaken en bestuursrechtelijke zaken komen online zittingen voor.
Ook de IND werkt met gesprekken en gehoren op afstand. De IND-werkinstructie over samenwerken met een tolk (WI 2024/5) beschrijft telefonische en videotolkdiensten die de IND vooraf reserveert, naast tolken die ter plaatse komen. In de asielprocedure kan een gehoor dus ook via beeld of telefoon verlopen.
Wie regelt de tolk bij een zitting via video?
Wie de tolk regelt, hangt af van het soort zaak en niet van de vraag of de zitting via video gaat. Volgens de Rechtspraak regelt en betaalt de rechtbank de tolk in strafzaken en bij vreemdelingenbewaring. In civiele zaken en bestuursrechtelijke procedures moet de partij die een tolk nodig heeft die zelf regelen en betalen. In een civiele jeugdrechtzaak doet de verzoeker dat, meestal de Raad voor de Kinderbescherming of een jeugdbeschermingsorganisatie.
Moet u als partij of als advocaat zelf een tolk regelen, dan wilt u iemand die ervaring heeft met zittingen en niet schrikt van een verbinding die hapert. Bij SIGV Coöperatie kunt u zo’n tolk inhuren, zowel voor een online zitting als voor een zitting in de zaal of het voorbereidende gesprek met uw advocaat via video. Wij stemmen vooraf met u af waar de tolk zit en welk programma de rechtbank gebruikt, zodat u dat niet zelf hoeft uit te zoeken.
Zo bereidt u een telehoring met tolk voor
Een telehoring met tolk verloopt het soepelst als de techniek en de afspraken vooraf rond zijn. De Rechtspraak vraagt deelnemers aan een online zitting om vanuit een rustige, neutrale ruimte deel te nemen, de camera aan te zetten, de microfoon uit te zetten als ze niet spreken en te melden als er anderen in de ruimte zijn. Voor de tolk komen daar een paar punten bij:
- Spreek af waar de tolk zit. Naast de gehoorde, in de zaal of op afstand: dat bepaalt of de tolk moet reizen en welke apparatuur nodig is.
- Geef de uitnodiging of link tijdig door. De tolk moet weten via welk programma de zitting loopt en wanneer hij kan inloggen.
- Test beeld en geluid vooraf. Een headset met microfoon werkt voor de tolk beter dan de luidspreker van een laptop, omdat de tolk dan geen echo of omgevingsgeluid hoort.
- Stuur de stukken mee. Een dagvaarding, een beschikking of een verslag van een eerder gehoor helpt de tolk om namen en begrippen voor te bereiden.
- Maak afspraken over de beurt. Via video praten mensen snel door elkaar heen. Een teken of korte pauze na elke paar zinnen geeft de tolk ruimte.
Opnemen is geen onderdeel van de voorbereiding: net als in de zittingszaal is filmen, fotograferen of geluid opnemen tijdens een online zitting niet toegestaan, zo meldt de Rechtspraak.
Waar telehoren het tolken lastiger maakt
Telehoren maakt het werk van de tolk op een paar punten zwaarder. Voor een onderzoek naar tolken op afstand uit 2011, gedaan voor het toenmalige ministerie van Veiligheid en Justitie, beschreven rechters, advocaten en tolken vertraging in beeld en geluid en noemden tolken het werken via video vermoeiender dan tolken in dezelfde ruimte. Een tolk die niet goed kan zien wie er praat, mist ook non-verbale signalen die bij het vertalen helpen.
De IND houdt daar in haar werkinstructie uit 2024 rekening mee: de medewerker vertelt de tolk op afstand wat die niet kan zien, zoals een gebaar of een emotie. Dezelfde werkinstructie vraagt tolken om niet te tolken in de openbare ruimte of in gezelschap, vanwege de vertrouwelijkheid. Zulke afspraken maken het verschil tussen een telehoring die hapert en een die net zo zorgvuldig verloopt als een zitting in de zaal.
SIGV Coöperatie: gerechtstolken die het procesrecht kennen
Een zitting via video vraagt van de tolk twee dingen tegelijk: de juridische inhoud nauwkeurig overbrengen en de verbinding in de gaten houden. SIGV Coöperatie ontstond in 2013 vanuit de Vereniging van SIGV-Gerechtstolken en Juridisch Vertalers, en dat juridische fundament bepaalt nog steeds hoe wij werken. Onze tolken kennen de rollen in een zitting, weten wanneer ze moeten ingrijpen en durven te zeggen dat ze iets niet verstaan hebben.
Na een zitting blijft het vaak niet bij het gesproken woord. Een beschikking of vonnis dat uw cliënt in de eigen taal wil kunnen lezen, vertalen wij als vertaalbureau ook, door vertalers met kennis van juridische teksten.
Een verbinding kunt u de dag ervoor testen, de tolk kiest u liever nog eerder. Voor een telehoring met tolk kunt u ons bellen op (030) 737 11 08. Neem contact met ons op als u de taal, de datum en het programma liever op schrift doorgeeft.