Notaris tolk verplicht? Zo zit het met een tolk bij de notaris

Bij de notaris zet u uw handtekening onder afspraken met grote gevolgen: de koop van een huis, een testament, huwelijkse voorwaarden. Spreekt u of een andere partij onvoldoende Nederlands, dan komt al snel de vraag op of er een tolk bij moet. Notaris tolk verplicht? Ja: een tolk bij de notaris is wettelijk verplicht zodra een partij de taal van de akte niet voldoende beheerst. Op deze pagina leest u ook waarom een familielid of Engels meestal niet volstaat, wat een tolk kost en hoe een afspraak met een tolk verloopt.

 

Notaris tolk verplicht: wat zegt de wet?

De tolkplicht bij de notaris staat in artikel 42 van de Wet op het notarisambt (Wna), zoals de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) uitlegt op haar website, voor het laatst bijgewerkt in december 2025. Volgens de KNB gaat het om akten die in het Nederlands worden opgesteld. De tolk is aanwezig bij het passeren van de akte, vertaalt de inhoud en ondertekent de akte ook zelf.

 

De gedachte achter die regel is eenvoudig: u moet weten wat u tekent. Een notariële akte legt vast wie eigenaar wordt van een huis, wat er met uw nalatenschap gebeurt of welke afspraken u als partners met elkaar maakt, en zulke afspraken draait u niet zomaar terug. De notaris moet er daarom zeker van zijn dat iedereen aan tafel de inhoud echt begrijpt, en niet alleen knikt uit beleefdheid.

 

Of uw Nederlands goed genoeg is, beoordeelt de notaris. U kunt de notaris ook niet van die plicht ontslaan door te zeggen dat u het wel begrijpt. Volgens de KNB blijft de notaris zelf verantwoordelijk voor een goede uitleg, wat u als partij ook zegt.

 

Mag een familielid of vriend tolken bij de notaris?

Een familielid of vriend kan niet als tolk optreden bij het passeren van een akte. Volgens de KNB voldoet een notaris met zo’n informele tolk niet aan artikel 42 Wna, en al helemaal niet als dat familielid zelf betrokken is bij de akte. Denk aan een zoon die tolkt bij het testament van zijn moeder: hij heeft zelf belang bij wat erin staat, ook al bedoelt hij het nog zo goed.

 

Die regel voelt soms onnodig streng, zeker als uw familielid beide talen vloeiend spreekt. Toch gaat het om meer dan taalvaardigheid. Een beroepstolk staat los van de afspraken die u maakt, vertaalt alles wat er gezegd wordt zonder iets weg te laten of in te kleuren, en kent de juridische begrippen die in een akte voorkomen.

 

De wet vraagt om een tolk die zo mogelijk beëdigd is. Beëdigde tolken staan ingeschreven in het Register beëdigde tolken en vertalers (Rbtv), en de KNB adviseert notarissen dan ook om bij voorkeur zo’n tolk in te schakelen.

 

Is Engels genoeg bij de notaris?

“Engels is niet altijd de oplossing”, schrijft de KNB. Wordt de akte in het Nederlands opgemaakt, dan moet er een tolk bij komen, ook als u en de notaris samen prima Engels spreken. Een gesprek in het Engels voeren is nu eenmaal iets anders dan een juridische tekst in een tweede taal tot in de details begrijpen.

 

Een notaris kan een akte ook in een andere taal opstellen, maar alleen als de notaris die taal zelf goed beheerst. Voor de meeste mensen die een akte laten opmaken, blijft een tolk daarom de gewone route.

 

Kan het ook zonder tolk, met een volmacht?

Een volmacht kan in sommige gevallen een alternatief zijn. Laat u zich bij het passeren vertegenwoordigen door iemand die wel voldoende Nederlands spreekt, dan hoeft er bij het tekenen zelf geen tolk te zijn. De KNB benadrukt wel dat de notaris u dan nog steeds in een taal die u begrijpt moet uitleggen wat er in de akte staat.

 

U ontloopt de uitleg met een volmacht dus niet, alleen het moment van ondertekenen verandert. Of een volmacht in uw situatie handig is, bespreekt u het best vooraf met de notaris.

 

Bij welke akten heeft u vaak een tolk nodig?

De tolkplicht geldt voor iedere notariële akte, dus ook voor documenten die u misschien niet direct met de notaris verbindt. Situaties waarin wij vaak een tolk zien aanschuiven, zijn:

 

• De koop van een huis: de leveringsakte, waarmee het huis op uw naam komt, en de hypotheekakte voor de lening.
• Een testament: waarin u vastlegt wat er na uw overlijden met uw bezittingen gebeurt.
• Huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract: afspraken over geld en bezit tussen partners.
• Een volmacht: waarmee u iemand anders laat tekenen namens u.
• De oprichting van een bv: met de statuten van het bedrijf.

 

Bij de koop van een huis worden de leveringsakte en de hypotheekakte meestal op dezelfde dag gepasseerd. Een tolk kan in dat geval beide akten tijdens één afspraak voor u tolken, zodat u niet twee keer een tolk hoeft te regelen.

 

Wat kost een tolk bij de notaris?

De kosten van een tolk bij de notaris komen in de regel voor rekening van de cliënt die de tolk nodig heeft. Soms regelt de notaris de tolk en zet de kosten op de nota, soms schakelt u de tolk zelf in. Vraag daarom vooraf aan uw notaris hoe het kantoor dat aanpakt, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

 

Het bedrag hangt af van de taal, het aantal akten en hoe lang de afspraak duurt. De vraag wat kost een tolk laat zich daarom niet met één bedrag beantwoorden, en SIGV Coöperatie werkt met een offerte op maat. U weet dan vooraf precies waar u aan toe bent.

 

Koopt u een huis, dan vraagt u zich misschien af of de kosten van de tolk aftrekbaar zijn. De Belastingdienst noemt in haar kostenoverzicht, bijgewerkt in februari 2025, de notariskosten voor de hypotheekakte aftrekbaar en die voor de eigendomsakte niet. Tolkkosten staan daar niet apart in, dus leg dit bij twijfel voor aan uw belasting- of hypotheekadviseur.

 

Hoe verloopt een afspraak bij de notaris met een tolk?

Een afspraak met een tolk verloopt grotendeels zoals elke afspraak bij de notaris, met een paar extra stappen ervoor en tijdens het gesprek:

 

1. De notaris stelt vast dat er een tolk nodig is. U spreekt af of de notaris de tolk regelt of dat u dat zelf doet.
2. De tolk ontvangt vooraf de conceptakte. Zo kan de tolk de inhoud en de juridische termen voorbereiden, en hoeft er aan tafel niets te worden opgezocht.
3. De notaris licht de akte toe en de tolk vertaalt. Alles wat de notaris zegt, hoort u in uw eigen taal, en uw vragen gaan via de tolk terug naar de notaris.
4. Iedereen ondertekent de akte. Ook de tolk zet een handtekening, als bevestiging dat de inhoud is vertaald.

 

De tolk vertaalt tijdens de afspraak mondeling. Wilt u de akte na afloop ook op papier in uw eigen taal hebben, bijvoorbeeld om thuis rustig na te lezen of om aan familie in het buitenland te laten zien, dan is dat een aparte beëdigde vertaling van de akte.

 

Waarom een tolk van SIGV Coöperatie bij de notaris?

Aan de notaristafel wilt u een tolk die juridische taal net zo vanzelfsprekend vertaalt als een gewoon gesprek. SIGV Coöperatie is opgericht door de Vereniging van SIGV-Gerechtstolken en Juridisch Vertalers, en die achtergrond ziet u terug: onze tolken hebben ervaring in onder meer het notariaat, de advocatuur en de rechtbanken. Ze staan ingeschreven in het Rbtv en weten wat een notaris van een tolk verwacht.

 

Als coöperatie werken wij zonder winstoogmerk. De tolken en vertalers vormen samen de coöperatie en werken rechtstreeks voor u, zonder bureau dat er een marge bovenop legt. Dat merkt u in de prijs, en uw vragen over de afspraak komen meteen bij de juiste persoon terecht. U kunt bij ons een tolk inhuren voor de gangbare talen, maar ook voor talen die minder vaak gevraagd worden.

 

Heeft u naast de tolk ook een schriftelijke vertaling nodig, van de akte zelf of van documenten die de notaris van u vraagt? Als vertaalbureau regelen wij dat ook, zodat u voor tolk en vertaling bij één partij terechtkunt.

 

Staat uw afspraak bij de notaris al gepland en heeft u een tolk nodig? Neem contact met ons op, dan zoeken wij een tolk in uw taal.